KVKK’dan Kritik İlke Kararı: Açık Rıza ve Aydınlatma Metinleri Artık Birbirinden Tamamen Ayrılacak

Kişisel Verileri Koruma Kurumu (KVKK), veri sorumluları tarafından kullanıcıya sunulan aydınlatma yükümlülüğü ile açık rıza beyanlarının iç içe geçmesini yasaklayan stratejik bir ilke kararını kamuoyuna duyurdu. 24 Mart 2026 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan 2026/347 sayılı karar, özellikle dijital platformlar ve finansal teknoloji ekosistemindeki kullanıcı katılım süreçlerinde köklü bir değişikliğe gidilmesini zorunlu kılıyor. Kurul, bugüne kadar en sık karşılaşılan hukuka aykırılıklar arasında yer alan “metinlerin karmaşık ve birleşik sunulması” durumuna son vererek, her iki hukuki işlemin birbirinden tamamen bağımsız süreçler olarak tasarlanması gerektiğini vurguladı.

Yeni düzenleme uyarınca, aydınlatma metinleri bir sözleşme niteliği taşımadığı için bu metinlerin sonunda “kabul ediyorum” veya “onaylıyorum” gibi irade beyanları alınması hukuka aykırı bulundu; bunun yerine kullanıcının bilgilendirildiğini teyit eden “okudum ve anladım” ibaresinin kullanılması zorunlu kılındı. Veri işleme şartlarından biri olan açık rıza ise aydınlatma metninden ayrı bir başlık altında ve ayrı bir onay kutucuğuyla sunulacak. Metinler aynı sayfada yer alsa dahi, her biri için kullanıcının ayrı ayrı beyan vermesi gerekecek. Kurul ayrıca, “kopyala-yapıştır” yöntemiyle hazırlanan genel geçer metinleri yasaklayarak, her kurumun kendi organizasyon yapısına uygun, sade ve anlaşılır bir dil kullanmasını şart koştu.

KVKK, bu ilke kararına uymayan, eksik veya yanıltıcı bilgi sunan veri sorumluları hakkında Kanun’un 18. Maddesi uyarınca ağır idari yaptırımların uygulanacağını belirtti. Kararın ekinde yayımlanan “iyi ve kötü uygulama” şablonları, şirketlerin uyum süreçlerini yönetmesi için rehber niteliği taşırken; bu hamle kişisel verilerin korunmasında şeffaflık ve kullanıcı iradesinin sakatlanmaması prensibini merkeze alıyor. Veri sorumlularının, sistemlerini bu yeni standartlara göre güncellemeleri için tanınan geçiş süreci ve teknik gereklilikler, önümüzdeki dönemin en önemli uyum başlıklarından biri olacak.